Martyna Wojciechowska

Największą inwestycją ubiegłych lat było wybudowanie oczyszczalni ścieków dla Nasielska oraz kanalizacji sanitarnej dla jego części. Zostało to zrealizowane przy współudziale środków europejskich z Programu Phare 2003 SSiG. Chcielibyśmy opowiedzieć o tej konkretnej aplikacji gdyż stanowi ona ogromne doświadczenie dla nas i innych samorządów. Możliwość skorzystania ze środków pomocowych Unii Europejskiej z Programu Phare była bardzo obiecująca. Niestety tylko nieliczne gminy mogły skorzystać z tego dofinansowania. Progi finansowe , którym należało sprostać już na samym początku wyeliminowały zadania o zbyt małej wartości. Nie miały szans przedsięwzięcia poniżej 2,5 mln złotych oraz te, którym nie zapewniono pełnej konstrukcji finansowej, przede wszystkim nie gwarantującej wkładu własnego jednostki samorządowej. Aplikowanie o w ramach Phare było procesem złożonym i długotrwałym. Projekt o dofinansowanie w ramach Programu Phare 2003 Spójność Społeczna i Gospodarcza nosił nazwę „Poprawa warunków rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw w Nasielsku”. W ramach w/w projektu zrealizowana została przede wszystkim budowa oczyszczalni ścieków i kanalizacji sanitarnej, jako podstawowych elementów mogących rozbudzić rozwój społeczno gospodarczy terenu. Inwestycja została wykonana od czerwca 2005 roku do października 2006 roku. Realizacja zadania była poprzedzona dużym wysiłkiem pracy, oczekiwania i niepewności. Prace nad projektem rozpoczęły się decyzją Burmistrza Nasielska Bernarda D. Mucha w kwietniu 2002 roku. Fiszka projektowa na wyżej wymienione zadanie została złożona do Brukseli – siedziby Komisji Europejskiej. Potem KE dokonała wizytacji terenu i oczekiwaliśmy na decyzję do 8 marca 2003 roku. Wtedy uzyskaliśmy informację, że Gmina Nasielsk jako jedyna gmina z województwa mazowieckiego uzyskała dofinansowanie z Programu Phare 2003 SSiG. Potwierdzeniem oficjalnym było podpisanie Memorandum Finansowe w Lipc 2003 roku. Następnie Gmina Nasielsk uzyskała „zielone światło” na podjęcie działań i wyłonienie Inżyniera Projektu, opracowanie dokumentacji przetargowej i uzyskanie zgody Władzy Wdrażającej i Komisji Europejskiej. Po tych czynnościach wyznaczono termin przetargu, który miał być przeprowadzony wg międzynarodowych procedur. Spełniono wszystkie warunki, łącznie z powołanie składu Komisji Przetargowej. Przetarg przeprowadzony w dniu 22 czerwca 2004 roku został unieważniony, a Gmina Nasielsk ponownie przystąpiła do opracowania , przygotowania i przeprowadzenia kolejnej procedury przetargowej. Znów upłynął cenny czas, który mógł być wykorzystany na realizację zadania. Dokumentacja została zatwierdzona. W dniu 15 lutego Komisja Przetargowa w nowym składzie podjęła prace nad wyborem najkorzystniejszej oferty. Protokół z czynności został przedłożony KE w dniu 18 lutego 2005r. W kwietniu Gmina Nasielsk uzyskała informację o zatwierdzeniu procedury przetargowej, jednak jednocześnie o wprowadzeniu przez KE mechanizmu blokującego podpisywanie umów. Kolejny upływ czasu i niepewność… Jednak pod koniec kwietnia blokadę zniesiono i tym samym, Zamawiającemu otwarto drogę do rozstrzygnięcia procedury przetargowej i podpisania umowy na realizację zadania objętego projektem „Poprawa warunków rozwoju sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Nasielsku”. Od wiosny 2002r. do maja 2005r. prowadziliśmy starania o pozyskanie dofinansowania zewnętrznego. Trzy lata – czy to dużo, czy mało? Niezależnie od wszystkiego, było warto. Dotacja w wys. 2 042 404,00€ to bardzo istotny wkład finansowy. Bez tych środków niemożliwa byłaby realizacja projektu strategicznego. W omawianym przypadku uzyskanego dofinansowania na projekt: „Poprawa warunków rozwoju dla sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Nasielsku” jest jeszcze jeden aspekt związany z tym zadaniem. Otóż, planowana w wersji aplikacyjnej fiszki projektowej, wartość projektu wyniosła 3 147 000,00€. Zagwarantowane dofinansowanie wg Memorandum Finansowego to 2 285 00,00€. Po przetargu kwoty te uległy zmianie i tak: wartość zdania wyniosła 2 693 568,48€, tym samym kwota dotacji zmniejszyła się do 2 042 404,00€. Pozostałe środki do wykorzystania to 242 596,00€. Gmina Nasielsk była przygotowana do realokacji środków niewykorzystanych. Wnioskowała o wyrażenie zgody na przeznaczenie ich na kontynuację projektu podstawowego. Liczne warunki postawione przez instytucje wdrażające zostały spełnione i wypowiedziały się one pozytywnie na temat przedłożonych dokumentów. Okazało się jednak , że KE podejmując decyzję ostateczną nie wyraziła zgody na realokację środków pozostałych po pierwszym przetargu, uzasadniając swoją decyzję tym, że cele założone w podstawowym projekcie zostaną uzyskane przez realizację zakresu podstawowego i nie zachodzi potrzeba rozszerzenia zadania o budowę nowej kanalizacji sanitarnej. Zakres nie może być zatem rozszerzony mimo, iż jest ściśle kompatybilny zarówno z celem podstawowym, jak i Planem Rozwoju Lokalnego Niezależnie od opisanych problemów zaplanowana inwestycja została wykonana. Oczyszczalnia pracuje a jej rezerwy mocy oczekują na kolejne inwestycje w zakresie rozbudowy sieci kanalizacji sanitarnej.